Te veel zout ongezond voor bloeddruk, maar ook voor immuunsysteem

zout ongezond

Een dieet met veel zout is niet alleen slecht voor de bloeddruk, maar ook voor het immuunsysteem. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit van Bonn.

Bij muizen die een dieet met veel zout kregen, stelden ze meer en ernstiger bacteriële infecties vast. Bij menselijke vrijwilligers die zes gram zout extra per dag aten, bleek dat eveneens een negatieve invloed op het immuunsysteem te hebben. Deze hoeveelheid komt overeen met de hoeveelheid zout in twee fastfoodmaaltijden.

5 gram per dag

Maximaal 5 gram zout per dag is het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor volwassenen. Dat komt overeen met ongeveer een theelepel. Zowel in België als in Nederland ligt het gemiddelde zoutgebruik per dag hoger. 

“We hebben nu voor het eerst kunnen bewijzen dat excessief zoutgebruik ook een belangrijk deel van het immuunsysteem verzwakt”, zegt Christian Kurts van het Instituut voor Experimentele Immunologie aan de Universiteit van Bonn.

Een onverwachte bevinding, omdat sommige andere studies op het tegenovergestelde wijzen. Bijvoorbeeld dat infecties met bepaalde huidparasieten bij laboratoriumdieren sneller helen als ze veel zout binnenkrijgen. De macrofagen, immuuncellen die parasieten aanvallen en opeten, worden actiever als ze blootgesteld worden aan zout. 

Hieruit werd door sommige onderzoekers geconcludeerd dat natriumchloride in het algemeen een immuunversterkend effect heeft.

Huid als zoutreservoir

“Onze resultaten laten zien dat deze generalisering niet accuraat is”, zegt Katarzyna Jobin, hoofdauteur van de studie. Ten eerste houdt het lichaam de zoutconcentratie in het bloed en de diverse organen grotendeels constant. Anders worden belangrijke biologische processen verstoord. De huid vormt daarop een uitzondering: die functioneert als zoutreservoir van het lichaam. Daarom werkt extra inname van zout goed voor sommige huidziekten.

Andere delen van het lichaam worden echter niet blootgesteld aan het extra zout dat via voedsel binnenkomt. In plaats daarvan wordt het door de nieren uitgefilterd en uitgescheiden via de urine. “Daarbij treedt een tweede mechanisme in werking: de nieren hebben een natriumchloride sensor die de zoutuitscheidingsfunctie activeert. Deze sensor veroorzaakt echter ook ophoping van zogenoemde glucocorticoïden in het lichaam. En die belemmeren op hun beurt weer de werking van granulocyten, de meest voorkomende immuuncellen in het bloed.

Listeria

In tegenstelling tot macrofagen, vallen granulocyten vooral bacteriën aan. Als ze dit onvoldoende doen, leidt dat tot ernstiger infecties. “We hebben dit bij muizen aangetoond met een listeria-infectie”, zegt Jobin. 

Vervolgens werden ook testen gedaan bij menselijke vrijwilligers. Zij namen 6 gram extra zout per dag in, vergelijkbaar met de hoeveelheid in twee fastfoodmaaltijden. Na een week onderzochten ze de granulocyten in het bloed. Het bleek dat de immuuncellen veel meer moeite hadden bacteriën te bestrijden na de verhoogde zoutinname. 

De onderzoeksuitkomsten zijn gepubliceerd in Science Translational Medicine.